niedziela lutego 25 , 2018

Historia

Pierwsze ślady

Pierwsze ślady działalności człowieka na terenie gminy Kolonowskie pochodzą sprzed dwóch tysięcy lat. Około 1300 roku powstała osada Staniszcze, która z czasem przekształciła się w dwie odrębne wioski - Staniszcze Wielkie i Staniszcze Małe. Przez kilkaset lat w tych okolicach dominowała gospodarka leśna i bartnictwo. Dopiero w XVIII wieku, po przejęciu włości staniszczańskich przez ród Colonnów, nastąpił dynamiczny rozwój osadnictwa, którego głównym stymulatorem było powstawanie licznych pieców hutniczych, co zadecydowało o powstaniu silnego ośrodka przemysłu nad rzeką Mała Panew.
Konsekwencją rozwoju gospodarczego było powstanie nowych miejscowości. W 1773 roku powstała wieś Spórok, a w 1780 roku zbudowano pierwszy wysoki piec hutniczy, wokół którego utworzono osadę, nazwaną w 1797 roku Colonnowska - od nazwiska założyciela, hrabiego Filipa Colonny. W 1780 roku powstała osada hutnicza Fosowskie, która aktualnie wchodzi w skład miejscowości Kolonowskie.

 Staniszcze Wielkie

      Pierwsze wzmianki o istnieniu osady Staniszcze pochodzą ze spisu dziesięciny kościelnej z lat 1295 - 1305. Bogate w zwierzynę lasy staniszczańskie stanowiły wówczas ulubione miejsce polowań Książąt Opolsko-Raciborskich. W połowie XV wieku zintensyfikowano wyrąb lasów. Nastąpił rozwój osady, w efekcie czego wyodrębniły się z niej dwie miejscowości - pierwszy dokument wskazujący na istnienie Staniszcz Wielkich i Staniszcz Małych pochodzi z 1519 roku.

Pierwotna nazwa "Staniczche" pochodzi od wyrazu "stan" - namiot, miejsce postoju, stania. W "małych staniach" polujący na zwierzynę leśną prawdopodobnie jedli śniadanie, a w "wielkich staniach" - obiad. Jak podaje kronikarz Felix Triest, mieszkańcy osady mieli obowiązek wyżywienia podróżujących panów. W Staniszczach Wielkich miał być dłuższy postój. Tutaj znajdowały się stajnie na 150 koni oraz pomieszczenia na sieci i sprzęt myśliwski. Wielkich zamek myśliwski. W latach 1753 - 1754 Norbert Colonna zafundował Staniszczom kaplicę, obsługiwaną początkowo przez duchownych ze Szczedrzyka. Stała się ona zaczątkiem samodzielnego życia parafialnego. Rozbudowany na bazie kaplicy drewniany kościółek spłonął w 1881 roku, a w latach 1883 - 1884 wybudowano nowy kościół o strzelistej neogotyckiej wieży. Służy on do dzisiaj wiernym parafii pod wezwaniem Św. Karola Boromeusza.

Tereny staniszczańskie słynęły z pszczelarstwa i z dużych pasiek. - W 1802 roku miejscowi gospodarze posiadali aż 287 uli pszczelich. Chłopi musieli wtedy w ramach pańszczyzny oddawać strzeleckim panom pół tony miodu pszczelego rocznie. W 1800 roku w Staniszczach Wielkich otwarto pierwszą na terenie dzisiejszej gminy Kolonowskie szkołę, a w 1915 roku sprowadzono siostry zakonne z zakonu służebniczek Najświętszej Marii Panny, które obecnie zamieszkują klasztor przy Placu Targowym.

Staniszcze Wielkie nie posiadają większych zakładów produkcyjnych, jednak swoją działalność prowadzi tam kolka firm rzemieślniczych. W dalszym ciągu na terenie tej miejscowości funkcjonuje przedszkole. Na bazie parafii pod wezwaniem Karola Boromeusza działa Caritas parafialny. We wsi funkcjonuje bardzo dobrze zorganizowana jednostka straży pożarnej, Stowarzyszenie Rodzina Kolpinga, koło Mniejszości Niemieckiej, klub piłkarski oraz Grupa Odnowy Wsi.

   

Więcej artykułów…

Strona 1 z 2